انگیزش و عوامل آن در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

مطالعه پیشرفت تحصیلی طی سه دهه اخیر بیش از پیش مورد توجه متخصصان تعلیم و تربیت قرار گرفته است. در نظریهxadهای آموزشی انگیزه یک مفهوم اساسی به شمار میxadرود که به تعبیرهای مختلفی از جمله انگیزش دانش آموز، انگیزش یادگیری، انگیزش تحصیلی به کار رفته است. هرچند متخصصان همواره در متمایز نمودن این اصطلاحات فعالیتxadهای انجام دادهxadاند. از جمله این که انگیزش یادگیری را به معنای معنادار بودن، ارزشمند بودن کارهای آموزشی برای یادگیرنده تعریف نمودهxadاند. ایمز (۱۹۹۰) انگیزش یادگیری را با درگیری طولانی مدت و کیفی با یادگیری و تعهد نسبت به فرآیند یادگیری مشخص نموده است. بروفی (۱۹۸۷) انگیزش یادگیری را شایستگی تعریف میxadکند. به اعتقاد وی درک شایستگی از طریق تجارب عمومی آموخته میxadشود اما بیشتر توسط مدل سازی، تباین انتظارات و آموزش مستقیم یا اجتماعی شدن از سوی افراد مهم برانگیخته میxadشود.

در روان شناسی می توان انگیزش را عامل کلی مولد رفتار اما انگیزه را علت اختصاصی یک رفتار خاص به حساب آورد (سیف، ۱۳۸۶، ص ۲۳۰). انگیزش متغیری فرضی است که روان شناسان تربیتی بود و نبود و درجات آن را در دانشxadآموزان از راه مشاهده رفتار در محیطxadهای آموزشگاهی یا نمرات درسی اخذ شده استنباط میxadکنند (ریو، ۲۰۰۵، ترجمه سید محمدی؛ ۱۳۸۲).

یکی از نخستین انگیزهxadهایی که بیش از همه، مورد مطالعه قرار گرفته، نیاز به پیشرفت یا انگیزش پیشرفت[۱] است. انگیزه پیشرفت میل یا اشتیاق برای کسب موفقیت و شرکت در فعالیتxadهایی است که موفقیت در آن به کوشش و توانایی فرد وابسته است (اسلاوین، ۱۳۸۹).

نیاز به پیشرفت از ویژگیxadهای شخصیتی انسان است. محرک او برای انجام کار و حرکت برای رسیدن به اهداف میxadباشد (مور، ۲۰۱۰). مورای نیاز به پیشرفت را به عنوان تمایل به غلبه بر موانع و مشکلات، کسب قدرت و سعی در انجام کارهای مشکل تعریف میxadکند. ریو در کتاب خود به نقل مک کلند انگیزه پیشرفت را این گونه تعریف میxadکند: انگیزه پیشرفت عبارت است از میل به انجام دادن خوب کارها در مقایسه با معیار برتر. این نیاز افراد را برای جست و جو کردن و رقابت برتر با انگیزه می کند (ریو، ۱۳۸۹). نظریه انگیزه پیشرفت از کارهای هنری موری، مک کلند و اتکینسون سرچشمه گرفته است (عبدخدایی، ۱۳۸۵).

انگیزش

تاریخچه انگیزش را ابتدا باید در آثار حکما و فلاسفه پی گیری نمود. قبل از اینکه روان شناسی به عنوان یک شاخه مستقل از فلسفه جدا شود این سازه سالxadها در حوزه فلسفه مطرح بود. در حوزه روان شناسی تبیینxadهای اولیه تحت عنوان غریزه صورت گرفت، سپس نظریهxadهای سائق مدنظر قرار گرفت. گروهی از روانxadشناسان در همین زمان نظریه مشوقxadها و تقویت را مطرح کردند. هم چنین مفهوم انگیزه در روانxadشناسی شخصیت مورد بررسی قرار گرفت.

منبع مقاله انگیزش و عوامل آن در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان